De administratieve procedure bij onteigening is voor nieuwe zaken vervangen. Wordt u het met de overheid niet eens over de verkoop van uw grond of gebouw? Dan begon onder de oude Onteigeningswet de administratieve procedure bij de Kroon. Die procedure bestaat voor nieuwe zaken niet meer. Sinds 1 januari 2024 is onteigening geregeld in de Omgevingswet en neemt een bestuursorgaan zelf de beslissing, onder toezicht van de rechter.
Hoe werkte de administratieve procedure?
De overheid vroeg de Kroon om een onteigeningsbesluit: een Koninklijk Besluit waarin de percelen werden aangewezen. Het ontwerp lag ter inzage en belanghebbenden konden een zienswijze indienen. Daarna kon de overheid de eigenaren dagvaarden en de civiele rechter vragen de onteigening uit te spreken en de schadeloosstelling vast te stellen.
Wat geldt er nu in plaats van de administratieve procedure?
In plaats van het Koninklijk Besluit komt de onteigeningsbeschikking. De gemeenteraad, het algemeen bestuur van het waterschap, Provinciale Staten of de minister neemt die beschikking. De stappen zijn nu in hoofdlijnen:
- Minnelijk overleg, met minimaal één schriftelijk bod in geld.
- Een ontwerpbeschikking die zes weken ter inzage ligt. Belanghebbenden kunnen dan een zienswijze indienen.
- De definitieve onteigeningsbeschikking.
- Bekrachtiging door de bestuursrechter, die de beschikking altijd toetst. Belanghebbenden kunnen binnen zes weken bedenkingen indienen.
- Eventueel hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.
- De vaststelling van de schadeloosstelling door de civiele rechter, in een aparte procedure.
- De notariële onteigeningsakte. Met de inschrijving daarvan gaat de eigendom over.
Een uitgebreide beschrijving vindt u bij het Informatiepunt Leefomgeving.
Wanneer geldt de administratieve procedure nog?
De oude procedure geldt nog voor verzoeken die vóór 1 januari 2024 bij de Kroon zijn ingediend. Die zaken worden onder de Onteigeningswet afgerond, totdat de definitieve schadeloosstelling is betaald. Bij lopende grote projecten kan dat dus nog steeds spelen. Controleer daarom in uw stukken of er sprake is van een Koninklijk Besluit of van een onteigeningsbeschikking.
Waar moet u op letten?
- De drie eisen zijn gebleven: onteigeningsbelang, noodzaak en urgentie. Ze staan nu in artikel 11.5 van de Omgevingswet.
- Dien op tijd een zienswijze in, en bekijk daarna of u bedenkingen indient. Hoger beroep staat in beginsel alleen open als u bedenkingen hebt ingediend.
- Laat ook de vergoeding van uw advocaatkosten per fase beoordelen.
Daarom is het belangrijk om te weten of in uw zaak nog de administratieve procedure geldt. Bovendien lopen de termijnen in beide stelsels anders.
Conclusie
De Kroon speelt in nieuwe onteigeningszaken geen rol meer. De bestuursrechter toetst nu elke onteigening, en de civiele rechter stelt de vergoeding vast.
Wilt u eens kosteloos praten over uw situatie? Bel ons op 026 – 382 6417 of mail naar info@liebregtsleistra.nl.
Loopt er een onteigeningsprocedure, of is die aangekondigd? Lees meer over onze aanpak als advocaat onteigeningsprocedure.
