Advocaatonteigening

Ons specialisme

Onteigening kan worden toegepast voor de realisatie van een nieuwe woonwijk, een nieuwe spoorlijn, de verbreding van een weg of een natuur- of waterproject. Wij hebben ruime ervaring met het gespecialiseerde onteigeningsrecht en hebben daarin zowel particulieren en bedrijven als overheden bijgestaan. Wij begeleiden de onderhandelingen, dienen zienswijzen en bedenkingen in, procederen bij de bestuursrechter over de onteigeningsbeschikking en bij de civiele rechter over de schadeloosstelling. Onze specialisatie is verder verdiept door deelname aan de Leergang Onteigeningsrecht.

Wat is onteigening?

Als de overheid uw grond of gebouw nodig heeft voor de aanleg van een weg, spoorweg, woonwijk of bedrijventerrein, probeert zij deze eerst van u te kopen. De overheid laat de waarde van uw grond, met eventuele gebouwen, taxeren en doet u op basis daarvan een aanbod. Komt u er samen niet uit, dan kan de overheid een onteigeningsprocedure starten. Onteigening blijft wel het laatste middel. Meer uitleg leest u in Wat is onteigening?

Hoe verloopt een onteigeningsprocedure?

Sinds 1 januari 2024 staan de regels over onteigening in de Omgevingswet. De procedure bestaat na het minnelijk overleg uit drie onderdelen, die deels tegelijk lopen:

  • de onteigeningsbeschikking, met bekrachtiging door de bestuursrechter;
  • de procedure bij de civiele rechter over de schadeloosstelling; en
  • de inschrijving van de onteigeningsakte, waarmee de eigendom overgaat.

Is het verzoek tot onteigening vóór 1 januari 2024 bij de Kroon ingediend? Dan geldt nog de oude Onteigeningswet, met een Koninklijk Besluit en een dagvaardingsprocedure. Wat er precies is veranderd, leest u in Onteigening onder de Omgevingswet: wat is veranderd?

De onteigeningsbeschikking

Het bestuursorgaan dat wil onteigenen, bijvoorbeeld de gemeenteraad, Provinciale Staten of de minister, legt eerst een ontwerp-onteigeningsbeschikking zes weken ter inzage. U kunt in die periode een zienswijze indienen. Daarna volgt de definitieve beschikking. Die moet altijd door de bestuursrechter worden bekrachtigd, ook als niemand bezwaar maakt. Binnen zes weken na de terinzagelegging kunt u bij de rechtbank bedenkingen indienen. Tegen de uitspraak van de rechtbank staat hoger beroep open bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. De rechter toetst onder meer of er een onteigeningsbelang is en of de onteigening noodzakelijk en urgent is. Lees meer in De onteigeningsprocedure stap voor stap.

De schadeloosstelling

De civiele rechter stelt de hoogte van de schadeloosstelling vast als u het daarover niet eens wordt met de onteigenaar. U hebt recht op een volledige vergoeding van de schade die u rechtstreeks en noodzakelijk door de onteigening lijdt. Deze schadeloosstelling bestaat onder meer uit:

  • de werkelijke waarde van de grond en de eventuele gebouwen;
  • de waardevermindering van de grond die overblijft na de onteigening;
  • inkomens- of bedrijfsschade;
  • verhuis- en herinrichtingskosten;
  • belastingschade en financieringskosten; en
  • de redelijke kosten van uw advocaat en andere deskundigen, zoals een taxateur.

Een overzicht vindt u in Schadeloosstelling bij onteigening. Wilt u eens kosteloos praten over uw situatie? Neem contact met ons op.

Veelgestelde vragen over onteigening

Hoe verloopt de onteigeningsprocedure onder de Omgevingswet?

Na het minnelijk overleg neemt het bevoegd gezag een onteigeningsbeschikking. Die moet door de rechtbank worden bekrachtigd. Daarnaast stelt de burgerlijke rechter in een aparte procedure de schadeloosstelling vast. De eigendom gaat pas over met de inschrijving van de onteigeningsakte. Lees de stappen en termijnen.

Wat kan ik doen tegen een ontwerp-onteigeningsbeschikking?

U kunt binnen zes weken een zienswijze indienen. Na de definitieve beschikking kunt u bij de rechtbank bedenkingen indienen in de bekrachtigingsprocedure, ook als u geen zienswijze had ingediend. Belangrijke punten zijn de noodzaak, de urgentie en de vraag of serieus is onderhandeld.

Hoe wordt de waarde van mijn grond of pand bepaald?

Uitgangspunt is de werkelijke waarde: de prijs die tot stand zou komen bij een vrije verkoop tussen een redelijk handelende verkoper en koper. De invloed van het plan waarvoor wordt onteigend blijft daarbij in beginsel buiten beschouwing. Lees meer over de werkelijke waarde en eliminatie.

Heb ik recht op vervangende grond in plaats van geld?

Nee, de schadeloosstelling wordt in geld vastgesteld. De overheid moet uw wens om ruilgrond wel serieus onderzoeken in het minnelijk overleg. Dat heeft de Raad van State in 2026 bevestigd. Zie ons artikel over ruilgrond bij onteigening.

Wat gebeurt er met mijn huurder of pachter bij onteigening?

Door de onteigening vervallen ook de rechten van huurders en pachters. Zij hebben een eigen aanspraak op schadeloosstelling, bijvoorbeeld voor verhuizing en inkomensschade. Lees meer in ons artikel over huurders en pachters bij onteigening.

Wanneer verlies ik de eigendom?

Niet bij de beschikking of de uitspraak van de rechter, maar pas wanneer de notariële onteigeningsakte is ingeschreven in het Kadaster. Dat kan pas als de onteigeningsbeschikking en het onderliggende besluit onherroepelijk zijn en de voorlopige schadeloosstelling is betaald. Zie de onteigeningsakte.

LiebregtsLeistra

Waar kunnen we u mee helpen?

Contact
Groepsfoto van het team van LiebregtsLeistra Advocaten
Groepsfoto van het team van LiebregtsLeistra Advocaten
Groepsfoto van het team van LiebregtsLeistra Advocaten